özürsüz olarak namzlar birleştirilebiliniyor mu?

Mart 13, 2007 at 23:30 p 2 yorum


Peygamber Efendimiz (s.a.s.)’in hac ve yolculukta namazları cemettiğini gördük. Mezhep imamlarının bu hadislerden istifadeyle vardıkları değişik hükümleri de zikrettik. Ve gördük ki, hiç bir mezhepte özürsüz olarak namazları cemetmek câiz değildir. Fakat bununla beraber, İbnu Abbas (r.a.)’ın bir rivâyetine göre Hz. Peygamber (s.a.s.) özürsüz olarak da iki namazı cemetmiştir. Ama hiç bir mezhep bu hadîsle amel etmemiştir. Şimdi biz bu hadîsi ve daha sonra da bu hadîs hakkında ulemânın, özellikle Hanefî ulemâsının görüşlerini zikredeceğiz:

İbnu Abbâs (r.a.) şöyle der: ‘Resûlullah (s.a.s.) Medîne’de hiç bir korku ve yağmur (başka bir rivâyette korku ve sefer) yokken öğle ile ikindiyi, daha sonra da akşamla yatsıyı birleştirerek kıldı.’

İbnu Abbâs’a (r.a.): ‘Hz. Peygamber (s.a.s.) bunu niçin yaptı?’ denildiğinde:

– ‘Ümmetini meşakkate sokmamak istedi.’ cevabını vermiştir (Buhârî, ‘Mevâkît’, 12; Müslim, ‘Müsâfirîn’, 49, 50, 54, 56).


Hadîs hakkında mülâhazalar:

1. Buhârî ve Müslim’in bir rivâyetinde şu ilâve vardır: Hadîsi rivâyet eden râvi (Ebû Şa’sâ’)’ya:

– ‘Zannederim, öğleyi te’hir ikindiyi ta’cil, keza akşamı te’hir yatsıyı ta’cil etmiş olmalı?’, denildi. O da cevâben: ‘Bunu ben de böyle zannediyorum!’ dedi.

Hadîsi rivâyet eden râvî, hadîsden muradın ne olduğunu daha iyi bilir (es-Sübkî, 7/66). Aynı zamanda bu te’vîl Hanefîler’in de te’vilidir. Çünkü Hanefîler, Arafat ile Müzdelife’den başka bütün cemleri (iki namazı beraber kılmayı) ‘cem-i sûrî’ diye te’vil etmişlerdir. Yani: ‘Bundan murât, birinci namazı vaktinin sonunda kılmış; ikinci namazı da vakti girer girmez edâ etmiştir. Bu sûretle her iki namaz kendi vaktinde kılınmakla beraber, zâhiren iki namaz cemedilmiş gibi görünmektedir.’ (Tahâvî, 1/160-166).

Esâsen öğlenin son vakti ile ikindinin ilk vakti, keza akşamın son vakti ile yatsının ilk vakti son derece kesin hatlarla ayrılmış değildir, ihtilâflıdır. Bu açıdan bakınca Hanefîlerin te’vîli isâbetli olmaktadır.


2. Aynı hadîsin Müslim’de geçen: ‘Resûlullah (s.a.s.) korku ve sefer hali olmaksızın öğle ile ikindiyi ve akşamla yatsıyı birleştirerek kıldı.’ şeklindeki rivâyeti için İmam Mâlik:

‘Ben bunun, yağmurlu günde yapılmış olacağını zannediyorum.’ demiştir (Muvattâ, ‘Kasru’s-Salât,’ 4; Müslim, ‘Müsâfirîn’, 49). Çünkü, hadisin rivayetinin birinde ‘yağmur yoktu’ denmekle birlikte, diğer rivayetinde yağmur zikredilmemekte, sefer zikredilmektedir.


3. Bu hadîs sahîh olmakla beraber, hadîsi rivâyet eden Tirmizî bu rivâyet hakkında şöyle beyanda bulunmuştur (Tirmizî, ‘Salât’, 138 ve Kitabu’l- İlel’in başında):

– ‘Benim kitabımda İbnu Abbâs (r.a.)’ın: ‘Korku ve yağmur yokken Medîne’de namazların cemedilerek kılındığını bildiren hadîsi’ ile içki içene verilecek ceza ilgili bir hadisten başka ulemânın ittifâkla terk ettikleri bir hadîs yoktur.’ Tirmizî’nin bu itirafı, ulemanın ittifak halinde bu hadisle amel etmediğini göstermeye yeter.


4. Ulemâdan bir cemâat, bu hadîslerle istidlâl ederek bir hâcetten dolayı hazarda (yolcu olmadığı zaman) dahi iki namazın cem edilmek sûretiyle kılınabileceğine kâil olanlar çıkmışsa da, onlar da bunun âdet edinilmemesini şart koşmuşlardır. İbn Sîrîn, Eşheb, İbnü’l-Münzir, Kaffâl ve Şâşi’l-Kebîr’in görüşleri budur (Hattâbî, 2/15; Tirmizî, ‘Salât’, 138; Nevevî, Şerhu Müslim, 5/226).


5. İbnu Ebî Şeybe’nin ‘Musannef’indeki bir rivâyette Ebû Mûsâ, ‘Özürsüz olarak iki namazı birleştirerek aynı vakitte kılmak, büyük günahlardandır.’ demiştir (Ahmed Davudoğlu, 4/2024).


6. Hanefîler, İbnu Abbâs (r.a.)’in bu hadîsine karşılık, Buhârî ve Müslim’in ittifâkla İbnu Mes’ûd’dan rivâyet ettikleri şu hadîsi zikrederler: İbnu Mes’ûd (r.a.) şöyle demiştir: ‘Ben Resûlullah (s.a.s.)’i şu ikisi hariç, bir namazı kendi vaktinden başka bir vakitte kıldığını görmedim: Arafat’ta öğle ile ikindiyi, Müzdelife’de akşamla yatsıyı birleştirdi. O gün sabahı da ilk vaktinde kıldı.’ (Buhârî, ‘Hacc’, 99; Müslim, ‘Hacc’, 292; Ebû Dâvud, ‘Menâsik’, 65).

Ayrıca Hanefîler, Müslim’in rivâyet ettiği Ebû Katâde hadîsini zikrederler. Bu hadîste Resûlullah (s.a.s.): ‘Uyuyakalmakta bir kusur işleme yoktur. Kusûr ancak uyanıkken bir namazı başka namazın vakti girinceye kadar geciktirmekle olur.’ buyurmaktadır (Müslim, ‘Mesâcid’, 311). Demek ki, namazı vakti haricinde kılmak için (gayr-ı kasdî) uyuyakalmaktan başka özür yoktur.


7. Bedrüddîn Aynî, bu hususta şöyle der: Cemetmenin (hazarda sebepsiz) bir ruhsat olduğunu kabul ettik diyelim. Lâkin biz onu sûrî cem’e hamlederiz (Yani, ilk namaz son vaktine kalmış, ikinci namaz hemen ilk vaktinde kılındığından, ravi onu cem gibi görmüştür). Tâ ki haber-i vâhid, kat’î olan âyete muâraza etmesin. Âyetten murat: ‘Namazlara devâm edin…’ (Bakara, 2/238), yâni onları vakitlerinde kılın! kavlidir. Allah Teâlâ: ‘Şüphesiz ki, namaz belirli vakitlerde mü’minlere farz kılınmıştır.’ (Nisâ, 4/103) buyuruyor. Bizim kabul ettiğimiz görüş, hem âyetle, hem de hadîsle amel sayılır.


8. Tahâvî’ye göre, Hz. Peygamber (s.a.s.), her namazın ilk vaktini ve son vaktini tatbikatıyla ashâbına göstermiştir. Her namazın kendine hâs bir vaktinin olduğunu onlara öğretmiştir. Öyleyse mâzeretsiz olarak bir namazı vaktinden sonraya bırakmak veya vaktinden önce kılmak doğru olmaz (Tahâvî, 1/165-166).

Entry filed under: Fetva, Fıkıh, Hadis, hadis-i şerif, islam anayasası, islam hukuku, Kur'an Mücizesi, Kur'an-ı Kerim, Kur'an-ıKerim, Kuran, Kuran'da Çelişki Yoktur, Kuranı kerim, kuranıkerim, maliki, mezhep, mezhepler, Namaz, namazlar, şafi. Tags: .

hastalık sebebiyle namazlar birleştirilmişmidir? cem edilmişmidir? Testing BlogJet

2 Yorum Add your own

  • 1. elif  |  Mart 14, 2007, 23:30 p

    merak ettiğim bir konuydu. açıklamaların hepsi gayet açık ve anlaşılabilir olmuş. teşekkürler..

    Cevapla
  • 2. Ali Aksoy  |  Ağustos 3, 2007, 23:30 p

    Selam;
    Namazın kazası olmaz

    Cevapla

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Kitap indir

Gençliğin imanını sorularla çaldılar Pdf formatında indirmek için resmin üzerine tıklayınız. Kitap hakkında daha fazla bilgi edinmek yada farklı formatta indirmek için buraya tıklayınız.

Blog Stats

  • 1,888,852 hits

GençMücahid.Net


%d blogcu bunu beğendi: